hasta namazında ima meselesi


http://www.izlesene.com/video/ozurlu-hasta-ayakta-duramayan-nasil-namaz-kilar/2651301 Hüsnü Köktürk TB6BHK   husnu66tr@yahoo.com  http://www.geocities.ws/husnu66tr/hasta_namazi.htm
MEHMET ZİHNİ Nimet-i İslam
Sücud için olan îmâ, rükû için olan îmâ’dan aşağıca olur, yani biraz daha eğilir. Ta ki, rükû ile sücud yekdiğerinden fark edilebilsin. Eğer sücud îmâsinı, rüku îmâsından farklı etmeyip, onları, yekdiğerine müsavi kılarsa namazı sahih olmaz…….
Îmâ için eğilmekte mübalağa lazım olmayıp, biri diğerinden farklı olarak, biraz eğilmek kafidir. sayfa 354– 1971 basım. (Bundan sonra kitaptaki 3 nolu ve diğer açıklayıcı dip notlar Mehmet Zihni efendiye ait mi yoksa, kitabı bastıran yetkililere mi ait pek anlayamadım. )
Îmâ, baş eğmekle, olabileceğinden  başıyle îmâ’dan aciz olma, ne gözüyle ne kaşıyla ne de kalbiyle, îmâ etmek olmaz. Onun halefi olan îmâ dahi, ele ve ayağa taalluk etmediği gibi, göze ve kaşa ve kalbe dahi taalluk etmez….Sh 355..
(Açıklama:Burada Mehmet zihni efendinin ima anlayışını görüyoruz.

Açıklama: Merhum burada imayı 3 kademe olarak belirtiyor. Birinci kademe eğilme, ikinci kademe baş eğme, üçüncü kademe ise el, ayak, kaş, göz, kalp ile yapılan ima şekilleridir. Birinci kademe hastalığın en hafif, üçüncü kademe ise hastalığın en ağır olduğu hallere işaret ediyor.
Birinci kademe:    olan ima da kastedilen ima vücudun veya belin eğilmesidir. Eğilme ancak belin veya vucudun eğilmesi şeklinde olur. Baş için eğilme kelimesi kullanılamaz. Baş için kullanılan kelime eğme, eğer, şeklinde olur ve ilaveten baş kelimesi de eklenir.
İkinci kademe  ima ise birinci kademeyi yapamayanların yapabileceği baş eğme, daha doğrusu baş ihareketiyle ibadet makamının belirtilmesi halidir.
Üçüncü kademe baş işaretini de yapamayanların yapabilecekleri durumlardır ki Hanefi fakihlerinden İmam Züfer göz ve kalp imasını kabul edenler arasındadır.Yani birinci kademede sağlığın oldukça uygun durumunda secde için ima eğilerek yapılır, ikinci kademede sağlığın daha bozuk, eğilmenin yapılamadığı durumda yani ikinci kademede ki imanın “baş eğmekle olabileceği” ifade ediliyor.
“İma baş eğmedir” demiyor, baş eğmekle de olabileceğini söylüyor. Eğilme, bel yani vücut için kullanılır, baş için kullanılmaz. Baş için ancak eğme kelimesi kullanılır ve ayrıca baş kelimesinin de ilavesi gerekir.
***********************************************************************
MUHAMMED bin KUTBUDDÎN Îznîkî Cennet yolu ilmihali
ölüm Edirne m. 1480 (Ni’met-i islâm)isimli bir eser yazmış ve bu eser pek çok kimse tarafından kaynak eser   olarak kabul edilmiş.
…..Yere secde yapmaktan âciz olan, ayakta okuyup, rükû’ ve secde için oturarak îmâ  eder. Oturup rükû için biraz, secde için daha  çok eğilir. Bedenini eğemeyen, başını eğer. Birşey üzerine secde etmesi lâzım değildir…..
http://www.namazkitabi.de/namaz-kitabi/besinci-bolum/hastalikda-namaz erişim 12 ağustos 2013
http://www.gezginler.net/indir/i/3406/ Cennet yolu ilmihali hasta namazı bahsi
*******************************************************************************
MUSTAFA VARLI    İslam İlmihali Diyanet işleri başkanlığı din işleri yüksek kurulu uzmanı   Vakit Yayınları
Hanefi ve Şafii mezhebine göre
Oturarak namaz kılan kimse, secde için yere kadar eğilemiyorsa hem kıyamı, hem rükuu ve hem de secdeleri oturarak yapabilir.. Ancak bu durumda rükû, biraz eğilerek, sücud ise biraz daha fazla eğilerek yapılmalıdır. (hasta namazı bahsi) **********************************************************************************
İSMAİL KARAGÖZ     Dr Namaz İlmihali     Diyanet Yayınları
HALİL ALTUNTAŞ  Dr
Hastalığı nedeniyle ayakta veya oturarak namazını kılamayan kimse sandalyede oturarak namazını kılabiliyorsa bu şekilde kılar., rükû ve secdeyi de sandalyede biraz eğilerek yapar.  sayfa 221. Eserin yeni basımı yapılmış, birçok ilave bilgiler konulmuş, fakat yukardaki ifadelere dokunulunmamıştır. Ancak sayfa no değişmiştir.
**************************************************************************************
A. FİKRİ YAVUZ İslam İlmihali
Secde ve rükuu yapmaktan aciz kalanlar, hastalık durumlarına göre rükuu ve secdelerini vücudu veya başı eğerek işaretle yaparlar ki buna  İma denir. Vücut veya baş secde için rükû’dan biraz daha fazla eğilerek yapılır. Sh 170
**************************************************************************************************************** Nurul-İzah  وإن تعذر الركوع والسجود صلى قاعدا بالإيماء وجعل إيماءه للسجود أخفض من إيمائه للركوع فإن لم يخفضه عنه لا تصح ولا يرفع لوجهه شيء يسجد عليه
Rükû ve secde etmek de mümkün değilse oturduğu yerde îmâ ile kılar.  îmâ ederken secde için,
rükû için eğildiğinden daha fazla eğilir
.Fazla eğilmezse caiz olmaz. Üzerine secde etmek için yüzüne doğru herhangi birşey yükseltmez……
***********************************************************************
Hanefî fakihlerinin fetvaları
Fetevayi Hindiyye + Kadıhan
Ayakta durmaktan, rükû’a eğilmekten ve secdeye varmaktan aciz olan kimsenin, namazı oturarak kılmaya gücü yetiyorsa oturarak îmâ ile kılar. Secdelerini, rüku’larından daha fazla eğilmek sureti ile yapar. Fetevayi Kadihan’da da böyledir……
Fakat, yastık yere konmuş ise ve hasta olan şahıs bunun üzerine secde ediyorsa, namazı caiz olur. Hulasa’da da böyledir. Fakat, böyle yapmakla, o kimse, kötü bir iş yapmış olur. Muzmarat’ ta da böyledir.
http://kitap.fetvalar.com/fetavayihindiye/konu-1914.htm   erişim 17/08/2013
**********************************************************************************
ÖMER ÖZTOP Namaz Hocası
Oturarak namaz kılan kimselerin ruku ve secde yapabilecek güçleri yoksa, ruku ve secdeleri îmâ ile yaparlar., yani  vücut veya başı rükû için biraz eğerler secde için biraz daha fazla eğerler. Sh 153
****************************************************************************************
HASAN YAVAŞ Kitab-üssalat Hakikat Yayınları + online kitap
Yere secde yapmaktan aciz olan, ayakta okuyup, rüku ve secde için oturarak ima eder. Oturup rüku için biraz, secde için daha çok eğilir. Bedenini eğemiyen,  başını eğer. Birşey üzerine secde etmesi lazım gelmez…. Sayfa 114
******************************************************************************************
MEHMET ORUÇ Online Kitap Yolculukta Namaz
İma ile kılar. Yani rüku için bedeni   ile biraz eğilir. Secde için bundan daha çok eğilir..
http://www.mehmetoruc.com/rehber/namaz2/besvakitnamaz/besvakit/yolculuknamaz.htm erişim 18/08/2013
********************************************************************
HAMDİ DÖNDÜREN   Prof Dr. İslam İlmihali     Erkam Yayınları
(Kıyam namazda) Oturarak namaz kılmada rukuu ve secdeler güç yettiği ölçüde yapılır. Eğer belin eğilmesi mümkün değilse veya sakıncalı olacaksa, başıyla ima eder. İmada baş secde için rukudan biraz daha fazla eğilir. Böylece ikisi birbirinden ayrılmış olur.
Hamdi Döndüren Kendisine attığımız mail’e aşağıdaki cevabı göndermiştir. Cevap hanefî mezhebinin görüşünü yansıtması bakımından önemlidir.
Yan: Hamdi Döndüren hasta namazı to Husnu Kokturk
Hüsnü Köktürk kardeşimize, Îmâ eğilmek anlamına geldiği için başın eğilmesini de kapsar ve derecesi rahatsız olan kişinin durumu ile ilgili olarak belirlenir. Hz. Peygamber’in yaygın olarak örnek alınan bir hadisinde, oturduğu yerden namaz kılarken önüne eğildiği zaman sert zemine secde etmek amacıyla yüksek bir şey (belki yastık), onun üstüne de tahta türü bir şey koyup namazını kılmaya çalışan kişiyi Allah’ın Rasûlü görünce, önündeki yüksekliği kaldırtmış ve biraz eğilmesi rüku daha fazla eğilmesinin de secde sayılacağını belirtmesi bu konuda fikir veriyor.
Hanefi mezhebi beden hareket ettirilemezse, baş iması ile namazı yeterli görürken, Şafiiler baş eğilemezse, göz imasıyla da namaz kılınabileceğini söylerken, Hanefiler böyle bir durumda olan hastanın günlük namazı kazaya bırakma hakkının olduğu görüşündedir. Sonuç olarak günümüzde camilerde arka tarafa fazlaca sandalye veya oturma yeri konulmaya başlandı. Bu konuda görüştüğümüz  bazı doktorlar görüşüp, yüksek din kurulu başkanı ile de paylaştığımız sadece fıtığı vb. ile diz kapaklarını bükememe gibi iki rahatsızlık için sandalye kullanma, bunun dışındaki tansiyon vb. ayakta durmayı engelleyen rahatsızlıklarda,
mümkünse ilk tekbiri ayakta alıp yere oturma ve ondan sonrasını oturduğu yerden baş ve bedeni biraz eğip rüku daha fazla eğip secde iması yapması,yatalak hastanın ise ayaklarını kıble tarafına getirip başının atına yüksekçe yastık koyarak kıbleye çevirmesi ve baş hareketi yaparak namazını kılmaya çalışması asıldır. Kısaca ima kişinin gücü ile sınırlı olduğu için az eğilme çok eğilme, beli düz oluncaya karar bükme gibi külfetler hastaya yüklenemez. Sembolik hareketler ima için yeterli olabilir. Uçakta veya otobüste oturduğumuz yerde namaz kılmada olduğu gibi. Selamlar.
****************************************************************************
Mehmet Ali Demirbaş Namaz Online kitap
http://www.mehmetalidemirbas.com/detay.asp?Aid=4496 . erişim 17/08/2013
Sual: Beli ağrıyan namazını nasıl kılar?
CEVAP
Secdeye gidemeyen, yere oturup ayaklarını kıbleye doğru uzatarak ima ile kılar. Yani rüku için azıcık eğilir, secde için ondan biraz daha fazla eğilir, böylece namaz kılınır. Sandalyeye oturarak kılınmaz. İlla ki sandalyeye veya koltuğa oturmak gerekiyorsa, o zaman önüne başka bir sandalye, tabure vesaire koyarak ayaklarını onun üstüne koyar, yani ayaklar kıbleye karşı uzatılarak namaz kılınır. Sandalyede oturup ayakları aşağı salarak kılınmaz.
Sual: Boynumdan ameliyat olacağım için başımla ima edemem. Ne yapmam lazım?
CEVAP
Vücudunuz sağlam olduğuna göre, yere oturursunuz. Rüku için belini biraz eğersin, secde için de ondan biraz daha fazla eğersin, boynu hareket ettirmemen mühim değil..
……..Sual: Alnı ile burnunda yara olan veya başka bir hastalık sebebiyle başını yere koyamayan hasta nasıl namaz kılar?CEVAP
Oturup ima ile namazını kılar. Rüku için biraz eğilir, secde için, rükuda eğildiğinden daha çok eğilir.
Göz ile ima olur mu?
Sual: Göz ile ima olur mu?
CEVAP
Îma baş ile, vücut ile olur. Göz, kaş ve kalb ile ima olmaz. Fetva böyledir
******************************************************************************************************************************
YUSUF KERİMOĞLU Emanet ve ehliyet    namaz bahsi
(459) Dikkat edilecek husus; secdeleri, rükûlarından daha fazla eğilmek  suretiyle edâ etmesidir. Feteva-ı Kadıhan’da da böyledir. Eğer secde ve rükû’da eğilme miktarı müsavi olursa, namaz caiz olmaz. Bahru’r Raik’te de böyle zikredilmiştir.    ******************************************************************************************************* Mızraklı İlmihal (  Bu yazı şerh gibi gözüküyor)
Secde ve ruku yapmaktan aciz kalanlar hastalık durumlarına göre ruku ve secdeler için vucudu veya başı eğerek işaretle yaparlar.
***************************************** ***************************************************
İmran İbni Husayn şöyle demiştir.-Bevasir illetine mübtela idim. Nebiyy-i Ekrem sall’llahu alethi vesellem’den salat-ı marızm keyfiyetini sordum. “Ayakta kıl, gücün yetmezse oturarak, ona da gücün yetmezse yan yatarak kıl.” buyurdu.  Buharî
Hastalıkta namaz Şafii mezhebinde de başını yere, secde mahalline koyamayan kimse hakkında tam görüş birliğine varılmamış konulardan birisidir. Onlardan bir kısmı (imam-ı Gazali.+.İmamül Haremeyn..)yastık..vesaire gibi yüksek bir yer üzerine gerçek secde yaparlar. Onları bu şekilde davranışa sebep olan aşağıdaki hadis-i şerif olabilir
أنَّهاَ   كَانَ    بِهاَ    رَمَدٌ    فَسَجَدَتْ   على  الْمِرْفَقَةِ    فَجوْزَ   لَهاَ   رَسُولُ   اللّهِ
Ümmü Selemenin gözü ağrıyordu. Yastık üzerine secde etti. Resulullah (sas) da ona bunu caiz gördü.
Mebsut 384 hasta namazı Abdürrezzak, Musannef, 11/478 İbn Ebu Şetbe, Musannef, 1/244
*************************************************************************
Îma nedir? Cevabı zor gibi gözüküyor.
İma Arapça lügatlerde  ومأ yani (vav mim hemze) kökünden gelen bir kelimedir. Eşare, işaret etme, bazı yerlerde kinaye anlamına gelir. Gerçek anlamı budur. Böyle olmasına rağmen zamanımızda îma kelimesine dinsel bir anlan verilip dînî lügatlere işlendiğini görmekteyim. Kütübü sittede bile olmayan bir îma kelimesine çeşitli anlamlar vererek dini lügatlere sokup kesin anlam havası üretip, bir ibadet tanımı olarak halka sunmak ne derece sağlıklı yaklaşımdır, bunu anlayabildiğimi söyleyemem.. Bu tür yaklaşımların lügat kitaplarının sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanısındayım. Zira îma kelimesi bazlarının dediği gibi sadece baş eğmek olsaydı İmam gazali ekibi hastanın bir yükseltiye secde edebileceğini söyleyemezdi. Ayrıca: İbni Abidin den hasta namazı bahsinde İmamı züferin îma anlayışını görüyoruz.
(METİN :Kaşı gözü ve kalbi ile ima yapamaz. İmam Züfer buna muhaliftir. )İmam-ı Züfer kaş ve göz ile îma yapılabileceği fikrindedir. Burada bilinmesini istediğimiz şey ima’nın ibadeti anlatmaya yönelik bir işaret olduğudur.
Bazıları îmâ’ yı sadece baş eğme hareketi olarak görürken bazıları da îma’ yı hem baş hem de bedenle yapılabilen bir hareket olarak görüyorlar.   Beden eğilmesini îmâ sayan Zamanımız fıkıhçılarından biri
A. FİKRİ YAVUZ İslam İlmihali: Secde ve rükuu yapmaktan aciz kalanlar, hastalık durumlarına göre rükuu ve secdelerini vücudu veya başı eğerek işaretle yaparlar ki buna Îmâ denir. Vücut veya baş secde için rükuu’dan biraz daha fazla eğilerek yapılır. Sayfa 170
Zamanımız da fıkıh ile uğraşan şu gibi isimlerin (hata payı kabulu ile) beden eğilmesini îma  kabul eden ifadelerine internet ortamında ve bıraktıkları eserlerde raslayabiliyoruz. Ancak eserlerin de bir ömrü var, mevcutları tükeniyor, İcabında bu gibi kimselerin bağlı oldukları kuruluşlar, eserlerin ilk basımlarını yok edip ikinci basımlarını çıkarıyorlar. Baskılara ilaveler yapılıyor. Video gibi dökümanların da yer değiştirmeleri, icabında silinebilirliği mümkün oluyor. İnsan bu, icabında bir gün olur fikrini değiştirebilir. Bu konuda asla iddialı konuşamam, ancak gördüğüm bu kısa ömürlü verilere istinaden yazıyorum. Kitapların bile baskısı tükenmiş, yeniden basılmamışları olabiliyor. . . Mustafa varlı, Hamdi Döndüren, Ömer Öztop,  Hasan Yavaş , Mehmet Ali Demirbaş, Kocaeli Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu, Osman Ünlü , Yusuf Kavaklı, Pr Dr. Ekrem Buğra Ekinci,  Prof Dr Ramazan Ayvallı, Mızraklı ilmihal açıklaması …
Bazı fakihler ise Îmâ yı eğilmek olarak anlatmışlar fakat bunun baş ile mi beden ile mi olduğunu açıkça belirtmemişler. Mehmet Zihni Efendi (Niğmetül-İslam)isimli  büyük fıkıh kitabında îmâ için eğilir ifadesini kullanmış: (Sücud için olan îmâ, ruku için olan îmâdan aşağıca olur, yani biraz daha eğilir.)Ancak dip notlar, eğilme ifadelerini yönlendirme şeklindedir. (dip notlar, kimlere aittir, eserin aslında mı vardır sonradan yetkili birileri mı ilave edilmişlerdir, anlamam benim için güç olabilir.)
HALEBÎ nin îma anlayışı,
Halebi isimli eserde bir yerde beden eğilmesi  îmâ türü olarak kabul ediliyor. Bak Halebi Sagir ve Tercemesi sayfa 167. Yastık üzerine secde etmek isteyen biri için kullanılan ifadeler şöyledir. (Eğer yastık yer üzerinde olur da, onun üzerine secde ederse yine caiz olur. Fakat eğer yerin kuvvetini bulursa onun namazı rükû ve sücut ile olur. Eğer bunu bulamazsa onun namazı yine îmâ  iledir.) —-Bunu daha iyi açıklayacak olursak Bir kısım Şafii mezhebinde olanların yaptığı gibi yerdeki yastık gibi bir yükseltiye secde edecek kişi elbette bunu gövdesiyle eğilerek yapabilecektir. Baş yastığa iyice değmiş ve yastığın sertliği hissedilmişse, bu namaz dosdoğru secde ile yapılan bir namaz olur, ama baş yastığa ancak ulaşmış, yastığın sertliği hissedilmemiş ise secdesi doğrudan secde değil bel eğilmesi suretiyle yapılan îmâ  secdesi olur.
Bu anlayış İbni Abidin, Zeyleî, Münye şarihinde de mevcuttur.
MORE     http://www.geocities.ws/husnu66tr/hasta-namazi-2.htm

hasta-namazi-2.htm

ANA SAYFA MAIN PAGE
Copyright © Hüsnü Köktürk hasta namazı nasıl kılınır hakkında bir gözlem

Reklamlar
Bu yazı Genel içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s