Hüsnü Köktürk 144MHz 2W homemade FM el telsizi


By Hüsnü Köktürk  TB6CAA    mayıs  2010    husnu66tr@yahoo.com

 144 MHz  1WATT  FM  MODULELİ  VERİCİ  çalışması

İnternet ortamında birçok yabancı amatörün cm dalgalar üzerinde çalışıp yazı yazdıklarını görüyorum, şahsıma bakıyorum, 88-108 MHz yi geçememişim. hiç olmazsa 2 metre bandında bari birşeyim olsun arzusu ile bu birbuçuk-iki watlık verici devresini kurmaya çalıştım. Moral gücüm küçük güçlü 88-108 MHz telsiz mikrofon çalışmalarının verdiği tecrübelerden kaynaklanmıştı. Bu vericiden hayli uzun bahsedecek olmamın sebebi ise bu vericiyi şahsen ben “şablon bir verici devresi” olabilir olarak görmemden dolayıdır.
http://www.geocities.ws/husnu66tr/resimler/144mhz.gif

 Bu yeni cihazın çıkış gücü 2 veya 3 vat dahi olabilirdi, ama  malesef malzeme kutumda hiç orijinal 2N3553 veya 2N3866 gibi transistör kalmamıştı. İşe ilk önce eski portatif telefonların içinden çıkma 36.01MHz lik kristal kullanarak işe başladım. Literatürlerde 48MHz kullananlar da olmuş, ha deyince malzeme de bulunamıyor, ne bulmuşsak onunla iş yapmak zorundayız. Hatta yanılgı neticesi çıkışa 2N2219A transistörü koymuşum, onunla 1watt full çıkış verebildi. Yerine BFW16 takınca çıkış iki watt’ a yaklaştı.

Daha eski çalışmalarımda 72MHz ye ulaşmış, ve bu frekansın hukuki durumuna bakmıştım. 72MHz nin ikinci harmoniğinin bazı 144MHz amatör röle istasyonlarını mandalladığını söyleyen arkadaşları işittim. Bazıları da “korkma bu frekans Türkiyede boş senin  çalışmaların kimseye zarar vermez” demişlerdi. Gerçi bizim amacımız 72 MHz de çalışmak değil, buna saten yetkimiz de yok ama, 144 MHz ye ulaşmak için 72 MHz den geçmek zorundayım. Zira kristal frekansı 36 MHz. Harmoniklerini sıralarsak 36-72-108-144.. diye uzayıp gidiyor. Neden 72 yi incelemek zorunda kaldık derseniz, hernekadar Türkiyede 72MHz kamu kuruluşlarının kullanımı altında görülmesine rağmen, yurt dışından (belki kaçak olarak) 72 MHz de çalışan yarım ve 1 watt gücünde maket uçak komuta cihazları getirtiliyor. Bu maket uçakların ikinci harmonikleri amatör 144 MHz için bir problem teşkil edebilir. Bildiğim kadarıyla 144 MHz bütün dünyada müşterek olduğuna göre birileri nasıl oluyor da 72 MHz frekanslı cihaz üretebiliyorlar, bunların ülkesinde 144 MHz de çalışan amatör istasyonlar yok mu?

Her ne ise son safhada 72 MHz arada kaldı iyice zayıfladı ve problem olmaktan çıktı. Hiç te kolay değilmiş bu 144MHz imalatı. Zaman zaman karşıma ara frekanslar dahi çıktı. Zira siz 36MHz kristal kullandığınızı düşünüyorsunuz. Oysa ki bu kristal 12MHz ve 24MHz de dahi frekans üretebiliyor. Buna fundamental frekans diyorlar. Bir de bu fundamentalin hakkından gelmek zorundasınız.. Bunun hakkından gelmek için en azından kaliteli bir frekansmetrenizin olması lazım. İnanın en basit şekilde faydalı bir frekansmetre yapmak mümkün ve ben bu manyetik görünümlü ibreli ve digital olmayan frekansmetreyi pek çok kere kullanmak zorunda kaldım. En çok kullandığım frekansmetrenin biri de bitlikte resmini görebileceğiniz çin malı radyo frekansmetresi oldu. Bu digital kaliteli bir frekansmetre idi ki, ayar neticesi ufak bir bir frekan sapmasını anında gösterebildiği için önemli görsel ölçü aleti oluyordu, ve bihassa çıkış katı kodansatörlerin ayarlarında işe yarıyordu. Anlayacağınız biri fabrikasyon diğeri kendi el imalatım 3 frekansmetre kullandım, ayrıca burada zikredilmemiş bazı ufak ölçüm cihazları da kullanıldı. Resme bakabilirsiniz.
http://www.geocities.ws/husnu66tr/resimler/led.jpg

En beğenmediğim frekansmetre ise ise profosyonel fabrika imalatı olan idi. Ona verdiğim paraya acıyorum. Fabrikasyon frekansmetrenin tek bir iyi tarafı, çok rakamlı hassas frekans ölçmesiydi, Diğer taraftan hantal, hızı yavaş, ayrıca giriş hassasiyeti kalıbına nazaran hayli düşük bir şey. Basit, ibreli ve sizin kendi imalatınız olan “alan şiddeti ölçer” tipi veya absorbsiyon meter tipi frekansmetreniz ise sadece temel frekansı değil, harmonik frekansları da ölçebilmesi ve aynı zamanda bu frekansların gücünü de gösterebiliyor olmasıyla ayrıca bir değer kazanabiliyor. Yani bir bakışta hem ana frekansı ve buna bağlı frekans haritasını görebiliyorsunuz, ancak sizin bu frekansmetreniz daha önceden çeşitlitli kristal frekansları yardımıyla iyice bir kalibre edilmiş lazım.

 Kilit bobinlerden birisi içi nüveli L2 bobini, bu bobin fudamental frekans sarkmalarını önlüyor görünümünde. Bobin turları şema üzerinde yazılı. Bobin çapı 6mm veya 7mm gibi. tel kalınlığı 1mm. L1 bobini yine nüveli ve biraz daha ince telden 9 tur, bu bobini ayarlayan varyabıl kondansatör kullanmadık, böylesi uygun geldi, malum fundamental frekans hortlaması korkusu var.
http://www.geocities.ws/husnu66tr/resimler/144-montaj.jpg

  Audio girişindeki şok bobini 3.5 mm çaplı ve 16mm uzunluğunda bir fer üzerine ince telden  en fazla 35 tur olarak sarılmış, icabında ayarlı bir bobin ki modulasyonu derinleştirmek amacıyla kullanılıyor, görünüşte tam tamına bir saçmalık, saçmalık, evet kabul ediyorum ama defalarca söküp çıkardım, bu bobin gerekli, modulasyonu gerçekten güçlendiriyor. Böyle bir tatbikatı da bir başka yerde görmedim, Görmeyenin attığı taş misali denk geldi işte.
http://www.geocities.ws/husnu66tr/resimler/modulator-144.jpg

http://www.geocities.ws/husnu66tr/resimler/144-modulator.jpg

Kristalli vericileri modüle etmek bayağı zormuş, Bu modulatoru kristalsiz fm vericiye bağlasaydım, modüle gücünü birkeç kez geri düşürmek zorunda kalırdım. Modulator mikrofonunu alışılmışın dışında normal bir radyo hoperlosu, bu hoperlo eğer 3 veye 4 ohm gibi düşük omajlı ve hacım bakımından ne kadar büyük olursa modüle gücü de o nisbette fazla olacaktır.  Hoperlodan maksat düşük gürültülü kalitele bir ses gönderebilmek  

i

Reklamlar
Bu yazı elektronik içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.